Artykuły

Tadeusz Szczepański 0000-00-00

Zbigniew Rybczyński. Wideo, Ergo Sum

tutoriale

Światowa kariera Zbigniewa Rybczyńskiego rozpoczęła się od ironicznego paradoksu: umożliwiło mu ją zdobycie w 1983 roku Oscara w dziedzinie krótkometrażowego filmu animowanego, nagrody, której rozgłos i znaczenie pozostaje w głębokiej sprzeczności z najistotniejszym sensem jego artystycznej praktyki. Bowiem elitarna i ezoteryczna twórczość Rybczyńskiego sytuuje się na antypodach kultury masowej, której wartości i cele przyświecają wyborom Amerykańskiej Akademii Filmowej. Co więcej, autor nagrodzonego wówczas Tanga uznaje całą dotychczasową stuletnią tradycję filmową - a Hollywood jest przecież jej najtrwalszym bastionem - za bezpowrotnie zamknięty rozdział wyczerpanych możliwości kreacyjnych i zwraca nasz wzrok w stronę nowych horyzontów sztuki audiowizualnej.

Ten prorok elektronicznych mediów i artysta par excellence awangardowy, który dzięki emigracji znalazł w latach 80. w Stanach Zjednoczonych technologiczne warunki stworzenia nowego warsztatu, jest zarazem twórcą organicznie związanym z klasyczną sztuką europejską. Dziedziczy jej renesansowy kanon, w którym sztuka jest domeną nie tylko piękna, ale przede wszystkim rękodzielniczego kunsztu i filozoficznego poznania, zgłębiania ukrytych praw rządzących naturą świata i człowieka, a także ujawniania ich wzajemnych wielostronnych związków. To znamienne, że pierwotnym źródłem jego dociekań nad ludzką percepcją rzeczywistości poprzez sztukę obrazu była młodzieńcza lektura "Traktatu o malarstwie" Leonarda da Vinci.