Pisało do mnie kilku młodych twórców animacji, scenarzystów, reżyserów.  Prosili o wyjaśnienie –  czym jest „ tzw. biblia”. Wyjaśniałem. Wyjaśniałem również  studentom kierunku – Organizacja Produkcji Filmowej.  Biblia. Pojęcie, które powszechnie jest używane wśród producentów europejskich w literaturze przedmiotu występuje również jako –  workbook.

Co oznacza? W okresie pre-produkcji, gdy powstają i są zatwierdzane koncepty postaci wraz z rozrysowanymi emocjami, cieniami, chodem, kolorystyką, fakturami, kiedy powstaje ostateczna wersja storybordu, kiedy  powstają rysunki lokacji, gdy zatwierdza się krój czcionek do napisów i kolejność ich pojawiania w pewnym momencie - wszystkie te  elementy zostają zebrane w jednej lub kilku zbindowanych  „ książkach”. I to jest właśnie „biblia”. Zbiór wszystkich elementów filmu animowanego, które od tej chwili nie mogą być zmieniane. Powstaje pakiet danych, wydrukowanych, oprawionych i będących źródłem, do którego można się odwoływać przy wszelkich wątpliwościach, czy sporach z podwykonawcami naszego filmowego dzieła. Stąd określenie – biblia, kanon informacji niezmiennej, nienaruszalnej.  Z chwilą zamknięcia biblii i rozesłania jej do podwykonawców kończy się okres pre-produkcji filmu animowanego, a zaczyna okres produkcji.

Przy okazji rozmów o „biblii”, wyjaśnialiśmy sobie w gronie przyszłych producentów animacji proces powstawania scenariusza. Zazwyczaj ma on kilka etapów. Etap pierwszy – akcja, czyli ciąg wydarzen. Etap drugi – motywacja bohaterów, czyli budowanie charakterystyki bohaterów humanoidalnych i niehumanoidalnych poprzez działanie. Etap trzeci  – humor, czyli wszelkie głupie zachowania: absurdy, niezrozumienia, zakłopotania, parodie, etc.  Etap czwarty – dialogi. Po tym etapie  następuje nagranie dialogów. Aktorzy w studio nagrań dokładają do dialogów swoją własną interpretację głosową oraz nader często ruch ciała, który  jest filmowany. Nagrania dialogowe wraz z interpretacja wracają do scenarzysty, scenarzystów (zazwyczaj jest ich kilku) i stanowią podstawę do zmian. Ten etap pre-produkcji jest niezmiernie ważny, ponieważ wówczas powstaje tak naprawdę wiarygodność  bohaterów. Postać animowana „ na planie” niczego nie doda od siebie, może przekazać tylko to, w co wyposażyli ją twórcy. Dopiero po kilku sesjach nagraniowych związanych z naniesionymi poprawkami pierwsza wersja dialogów zostaje zamknięta, a tym samym scenariusz i można przystąpić do etapu tworzenia storybordu, czyli pracy z kamerą.

Na zakończenie  warto podkreślić  niezmiernie istotną dla scenarzysty filmów animowanych sprawę. Wszystkie filmy animowane, które odniosły ekranowy sukces, były poprzedzone staranną i wnikliwą dokumentacją w miejscach, gdzie rozgrywała się akcja. Scenarzysta dzięki temu uzyskiwał  narzędzia przy pomocy których nadawał wiarygodność nawet najbardziej nieprawdopodobnym czy absurdalnym sytuacjom.

Andrzej Wojnach